Search
  • skopelospyrgos

Παραδοσιακή φορέσια Σκοπέλου / traditional wedding dress of Skopelos island

Στο νησί υπάρχουν επτά διαφορετικές ενδυμασίες. Η νυφική ( Στόφα ) είναι η κυριότερη με επιρροές από την δύση και παίρνει την οριστική μορφή το 18ο αιώνα με πλούσιο στολισμό στο στήθος και στο κεφάλι. Το εξωτερικό μακρύ πολύπτυχο αμάνικο φόρεμα είναι γνωστό με πολλές ονομασίες, όπως φ΄στάνα , στόφα, άσπρη βόλτα και Μόρκο ή βόλτα, το νυφιάτικο και πιο επίσημο φουστάνι (φ'σταν) της Σκοπέλου, μαζί με τη στόφα, από την οποία διαφοροποιείται λόγω του κεντητού του ποδόγυρου. Ετυμολογείται από το γαλλικό "moricaux", που δηλώνει το πολύ σκούρο, μαυριδερό χρώμα. Πράγματι, τα παλιότερα φουστάνια είχαν και πολύ σκούρο καφέ χρώμα. Πρόκειται για φουστάνι αναγεννησιακού τύπου, με τιράντες, φαρδιά πτυχωτή φούστα από μαύρο ατλάζι και κεντητό φαιοπράσινο ποδόγυρο. Κάτω από το στρογγυλό άνοιγμα του στήθους ο υποτυπώδης μπούστος έχει ύψος μόλις 1,5εκ., ενώ στην πλάτη, κάτω από τις τιράντες, φτάνει τα 10εκ. Στην πίσω αριστερή πλευρά υπάρχει μικρό άσπρο κουμπάκι για το κούμπωμα της τιράντας και μπροστά, στο ύψος των ώμων, μικρή θηλιά. Εσωτερικά, ο μπούστος είναι φοδραρισμένος με υπόλευκο βαμβακερό ύφασμα. Η φούστα είναι πτυχωμένη σε αναρίθμητες πτυχές, με πλάτος μικρότερο από 1εκ. Πάνω από τον ποδόγυρο και σε ύψος 9εκ., η φούστα έχει ενισχυθεί με διπλό ύφασμα. Ο ολοκέντητος ποδόγυρος έχει ύψος 53εκ. και είναι φοδραρισμένος με αστάρι. Είναι φτιαγμένος από πέντε φύλλα (1,13-1,32μ.) τοποθετημένα οριζόντια "κόντρα" και έχει περιφέρεια 6,34μ. Το φυτικό μοτίβο του κεντήματος είναι μεγάλο, με έντονα χρώματα. Αναπαριστά γλάστρα με λουλούδια, σε παραλλαγή του διακοσμητικού μοτίβου της στόφας. Από στυλιζαρισμένη γλάστρα με λαβές υψώνονται ημικυκλικά κλαδιά. Από αυτά φυτρώνουν δύο συμμετρικά πλαϊνά άνθη και ένα κεντρικό μεγάλο. Στα πλάγια του λουλουδιού, απεικονίζονται δύο φυγόκεντρα φυλλοφόρα κλαδιά και στην κορυφή του, τρία λουλούδια. Από τη βάση της γλάστρας ξεφυτρώνουν σχηματικά κλαδάκια. Την πολυχρωμία του κεντήματος, με πλακέ βελονιά, φτιάχνουν το έντονο χρυσοκίτρινο (γλάστρα), το φωτεινό πράσινο (κλαδιά), το βυσσινί, το ροδί και το άσπρο (λουλούδια). Τα μοτίβα είναι ανά δύο σειρές παράλληλα, έτσι που δεν μένουν ενδιάμεσα κενά και ο ποδόγυρος καλύπτεται σχεδόν ολόκληρος. Το κέντημα κάθε φύλλου γινόταν σε τελάρο πάνω στο οποίο στερεωνόταν το λεπτό χαρτί, διάτρητο από τα περιγράμματα του σχεδίου. Περνώντας τα περιγράμματα με άσπρο σαπούνι, το σχέδιο αποτυπωνόταν στο ύφασμα. Το κέντημα αναλάμβαναν ειδικές κεντήστρες ή οι γυναίκες που θα το φορούσαν. Η πτύχωση του φουστανιού, το βόλτιασμα, γίνεται από τις ίδιες τις γυναίκες. Με κρεμασμένο το φουστάνι σε κρεμάστρα και ξεκινώντας από ψηλά, πρώτα στην μπροστινή και ύστερα στην πίσω όψη, επαναλάμβαναν ανά δέκα εκατοστά την ίδια διαδικασία: τρύπωναν πατώντας τη βελόνα ανά δύο εκατοστά, σούρωναν το τρύπωμα και πλισάριζαν βρέχοντας τα δάχτυλά τους σε διάλυμα κόλλας. Όταν ολοκλήρωναν το τρύπωμα και το πλισάρισμα άφηναν το φουστάνι να στεγνώσει. Τυλιγμένο σε σεντόνι, το φουστάνι έμενε τρυπωμένο ώσπου να φορεθεί. . Τέσσερα είναι τα εσωτερικά φορέματα : η μικρή και η μεγάλη φουστάνα , το μαλακόφι – είδος κρινολίνου- και το κολοβόλι, ίδιο σε σχήμα με την εσωτερική φουστάνα. Στη συνέχεα το ανετοράλι, ένα άσπρο, πολύ κοντό, μεταξωτό πουκάμισο με χρυσές δαντέλες και κεντήματα, και από πάνω η φουστάνα. Ο κοντός βελούδινος μπούστος λέγεται μπαμπουκλί και τα μανίκια του μπρουμάνικα, που ανασηκώνονται για να φανούν τα τυμπάδοξα, δηλαδή ο εσωτερικός διάκοσμος. Θυμίζουν έντονα τα μπουστομπράτσολα και άλλα τμήματα της φορεσιάς της Μυκόνου που περιγράφει ο Tournefort. Το μπαμπουκλί συγκρατεί η κολαϊνα, είδος μικρής χρυσοκέντητης τραχηλιάς , που και αυτή θυμίζει την αντίστοιχη της Μυκόνου. Στο κεφάλι πρώτα τοποθετείται ο μπουνές, είδος φιλέ από μαύρο μαλλί μπουκλέ, και μετά μπαίνει το καβούκι, είδος στρογγυλού τεπέ που στερεώνεται με ένα χρυσοκέντητο υποσιαγόνιο, το χρυσοκαπ΄τσέλι. Στο δεξιό τμήμα του μπουνέ στερεώνεται η σάλπα , στολίδι από άσπρο ατλάζι και χρυσά κεντήματα. Ο μπουνές καλύπτεται από τσιτσάκια, χρυσά κορδόνια με τιρτίρ και πούλιες, που η άκρη τους σχηματίζει προς τη δεξιά πλευρά ένα άνθος. Στο τέλος τοποθετείται η τούλινη μαντίλα Διακοσμητικά: Στο στήθος τα πλουσιοκόριτσα φορούσαν μια καρφίτσα που ονομαζόταν κορώνα. Στα χέρια άσπρα ή μαύρα γάντια χωρίς δάκτυλα για να φαίνονται τα δακτυλίδια. Στα πόδια τις κουντούρες πασουμάκια χρυσοκέντητα που με το ζόρι χωρούσαν στα πόδια. Αναφορές; Ιω. Παπαντωνίου. ‘’ Η Ελληνική Ενδυμασία’’ Αδ. Σαμψων. ‘’Λαϊκός Πολιτισμός’’ Νιν Τσακνή. ‘’ Παραδοσιακά Διηγήματα Αγάπης της Σκοπέλου’’ Ευχαριστίες: Στην κ Χρ. Παλαιολογου για την πλούσια βιβλιογραφία που μας πρόσφερε πηγή : γλωσσσο...fb


  • Facebook Pyrgos Country House
  • Instagram Pyrgos Country House Skopelos

© 2020-TODAY by Skopelospyrgos.gr Web Design Wysiwid